Lithography in the flatscreen age
Het Speelkaartenmuseum startte in 2023 al voor de tweede keer een ‘Meester-Leerling’-traject, ditmaal met de naam ‘Lithography in the flatscreen age’. Meesterdrukker Cyriel Verbist nam kunstenaars Jana Vasiljević en Tim Bruggeman onder zijn vleugels als zijn leergierige pupillen. Zij hadden al een artistieke praktijk waarbij grafiek en het gedrukte beeld centraal staan. Het doel van het project was om het ambacht van lithografie te leren en op termijn deze opgedane kennis zelf door te geven.
Cyriel Verbist is een echte allrounder in de drukkerswereld. Hij beheerst verschillende analoge en digitale technieken en heeft zich gespecialiseerd in de lithografie. Zijn kennis gaat verder dan alleen het artistieke gedeelte en omvat ook de machine en de volledige beheersing van de werking van historische drukpersen. Het ‘Meester-Leerling’-traject werd in het Speelkaartenmuseum georganiseerd omdat Cyriel al jarenlang vrijwillig bijdraagt aan het museum. Het machinepark ter plaatse heeft drie operationele litho-persen ter beschikking.
Van leren tot delen
Het nieuwe ‘Meester-Leerling’-traject bevatte drie onderdelen. Het eerste bestond uit acht intensieve werkweken waarin de focus lag op het aanleren van de traditionele techniek van lithografie, maar daarnaast ook op meer experimentele toepassingen en crossovers met andere technieken. Zo kwamen bijvoorbeeld letterpress, lasercutter en copytransfer aan bod.
Tijdens het tweede onderdeel werd er een lerend netwerk opgezet in samenwerking met het Speelkaartenmuseum en het Industriemuseum Gent. Het netwerk onderzocht hoe erfgoedmusea met een focus op drukgeschiedenis levendige werkplaatsen kunnen worden. Ze deelden goede praktijkvoorbeelden en brachten werkbezoeken aan musea in Nederland en België. De kennis en ervaringen werden nadien op verschillende manieren verspreid en gedeeld.
Het meester-leerling project kaderde binnen het beleid rond immaterieel cultureel erfgoed. De Vlaamse overheid is er zich degelijk van bewust dat niet-tastbaar erfgoed - dat in de hoofden en handen van mensen zit - erg waardevol maar kwetsbaar is. Daarom biedt ze financiële steun voor het behoud ervan.